Makroekonomiczne skutki dla gospodarki

Zjawisko rozstrzygania spraw systemowych na salach sądowych niesie za sobą gigantyczne obciążenia dla kapitału całego państwa. Piotr Mazur, Wiceprezes Zarządu PKO Banku Polskiego, zaprezentował skalę dotychczasowych strat: „Na dzień dzisiejszy sektor bankowy z tytułu ryzyka kredytów frankowych stracił około 100 miliardów złotych. To jest kapitał, który mógłby dziesięciokrotnie pracować dla polskiej gospodarki” – stwierdził. Eksperci zwrócili uwagę, że obecny kryzys wynika w dużej mierze z zachowawczości instytucji państwowych. Marek Lusztyn, Wiceprezes Zarządu mBanku, dodał: „Zabrakło nam takiej odwagi regulacyjnej na poziomie instytucji państwowych do tego, żeby ten w sumie bardzo wspólny dla klientów problem rozwiązać przede wszystkim systemowo”. Wybiórcze działanie wymusza na instytucjach trudne decyzje w warunkach całkowitej fragmentacji zarządzania kryzysem. Maciej Fedyna, CFO i CRO Grupy PZU, wypunktował tę lukę: „Puściliśmy te ryzyka prawne do rozstrzygnięć indywidualnych, a nie systemowych. W związku z czym nie mamy skoordynowanej odpowiedzi na problemy” – wyjaśnił. Argumenty lokalnego rynku rzadko trafiają do europejskich sędziów. Iwona Karasek-Wojciechowicz, Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, wyjaśniła zasady działania zachodnich instytucji unijnych: „Nie możemy liczyć na to, że nasz polski mały sektor bankowy będzie tutaj uwzględniany i argumentacja dotycząca stabilności naszego systemu będzie uwzględniana w wykorzystaniu klauzuli proporcjonalności” – przestrzegła. Wszystko to rodzi bardzo konkretne, potężne presje dla organów decyzyjnych w samej Polsce. Sławomir Szepietowski, Dyrektor Pionu Prawnego PKO Banku Polskiego, zauważył drastyczny wzrost ryzyka operacyjnego: „Niepewność powoduje bardzo duże ryzyka związane ze zgodnością po stronie zarządu w zakresie stabilnego i ostrożnego zarządzania bankiem”.

Konsument a stabilność całego systemu

Jednym z głównych motywów debaty była teza, że nadmierna, dogmatyczna ochrona pojedynczego klienta zaczyna mocno uderzać w ogół społeczeństwa. Maciej Szczęsny, Prezes Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, ostrzegł przed destrukcyjnymi skutkami skrajnego prokonsumeryzmu: „Poszliśmy tak daleko, że chronimy wąską grupę konsumentów kosztem ogółu konsumentów” – powiedział. Konieczność wypracowania nowej definicji interesu zbiorowego stała się sprawą niezwykle pilną. Piotr Bodył Szymala, Główny doradca prezesa zarządu Erste Banku Polskiego powiedział: „My sobie nie poradzimy z nowymi wyzwaniami wtedy, kiedy się nie dogadamy co do tego, że interes indywidualnego konsumenta nie może długoterminowo narażać interesy konsumentów en bloc”. Równie istotnym wyzwaniem jest zmiana samego modelu i filozofii interwencji ze strony nadzoru. Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy, wskazał na systemowe wady obecnej metody działania państwa: „Jesteśmy bardzo mocno oparci o system takiego podejścia reaktywnego. To znaczy ludzie przychodzą do nas jak już mleko się rozlało” – przyznał. Skutecznego funkcjonowania rynku nie ułatwia niestety wciąż widoczne rozdrobnienie kompetencji nadzorczych. Marek Wierzbowski, Profesor Uniwersytetu Warszawskiego zwrócił z kolei uwagę na groźne w skutkach konflikty uprawnień na linii państwowych urzędów regulacyjnych: „Jest to duży problem. Ta kwestia zresztą nie jest nowa” – podsumował z perspektywy wieloletnich obserwacji rynku.