Jak bardzo walka z inflacją musi zaboleć i kogo?

To już jasne – inflacja to największe zagrożenie dla gospodarki na całym świecie. Na razie jednak nie ma zgody co do tego jak z nią walczyć, bo nie jest też całkowicie pewne, czym globalny wzrost cen został spowodowany. Pewne jest tylko to, że przed inflacją trzeba chronić najbiedniejszych i utrzymać za wszelką cenę wiarygodność banków centralnych – twierdzą uczestnicy Europejskiego Kongresu Finansowego.

W debacie kongresowej poświęconej polityce pieniężnej, fiskalnej i makroostrożnościowej w dobie wysokiej inflacji Jerzy Hausner, przewodniczący rady programowej Open Eyes Economy Summit, członek Rady Polityki Pieniężnej w latach 2010-16 i były wicepremier mówił o „trójcy niemożliwej” walki z inflacją. Kiedyś wybitny ekonomista Dani Rodrik określił w ten sposób możliwości wyboru pomiędzy globalizacją, narodową suwerennością i demokracją. Spełnienie wszystkich trzech elementów jest niemożliwe. Można wybrać zaledwie dwa.

– Musimy przeprowadzić dezinflację, ale jak ją przeprowadzić, by nie doprowadzić do głębokiej recesji i do głębokiego, i trwałego zbiednienia społeczeństwa. Czy to jest właśnie „trójca niemożliwa”? – mówił Jerzy Hausner.

– Jestem pesymistą. Nie ma możliwości ograniczenia tempa inflacji bez zasadniczych problemów społecznych, zasadniczego zbiednienia wielu grup społecznych – odpowiedział na to pytanie poseł do Parlamentu Europejskiego, były premier i były prezes NBP Marek Belka.

Oldřich Dědek, członek rady Narodowego Banku Czech zwrócił uwagę, że banki centralne na świecie nie mają jednolitego podejście do obecnych zjawisk inflacyjnych. Banki centralne Czech i Węgier już rok temu zaczęły podwyżki stóp procentowych, (na jesieni 2021 roku dołączył do nich NBP), a tymczasem stopy Europejskiego Banku Centralnego do tej pory jeszcze nie drgnęły.

A tymczasem inflacja cen konsumpcyjnych w Czechach jest o 2 punkty procentowe wyższa, a inflacja bazowa o 3 pp wyższa niż w Słowacji, należącej do strefy euro, a więc mającej „zerowe” stopy procentowe. Co do tego jak walczyć z inflacją jest na razie więcej pytań niż odpowiedzi.

– Czy taka (jak w Czechach) agresywna reakcja na inflację jest właściwa? – mówił Oldřich Dědek.

Dodał, że bank centralny Czech przeprowadził diagnozę przyczyn wysokiej inflacji w tym kraju. Jeszcze w zeszłym roku wynikło z niej, że za połowę inflacji odpowiada popyt (który można stłamsić podwyżkami stóp), a za połowę czynniki podażowe, na które – przynajmniej w teorii – bank centralny nie ma wpływu. Po napaści Rosji na Ukrainę proporcje wpływu popytu i podaży na inflację zmieniły się z 50/50 do 20/80. W tej sytuacji najważniejsze jest utrzymywanie zakotwiczonych oczekiwań inflacyjnych, a nie walka z bieżącą inflacją.

To zależy od wiarygodności polityki pieniężnej, fiskalnej i makroostrożnościowej – twierdzi Giovanni Callegari, szef ds. gospodarczych i analizy ryzyka w European Stability Mechanism.

– Odpowiedzialni za politykę monetarną muszą być wiarygodni, dawać jasne komunikaty, nie kryć tego, że będzie gorzej i wyjaśniać jak i dlaczego tak działamy (…) Trzeba mieć gotowe odpowiednie scenariusze. Kiedy okazuje się, że scenariusz podstawowy nie realizuje się, trzeba mieć inne, żeby go zmieniać – powiedział.

Dodał jednak, że inflacja w strefie euro (i to dość znacząca różnica z Polską) została wywołana przez szoki z ostatnich lat, jak pandemia i wojna. W tej chwili napędzają ją ceny surowców i żywności, a duża część dochodów europejskich gospodarstw domowych trafia do producentów surowców energetycznych, w tym także wciąż do Rosji.

– Możemy zacieśniać stronę fiskalną, ale w ten sposób zmniejszamy popyt, a pieniądze płyną dalej na zewnątrz (…) Część inflacji jest wynikiem ogromnego wsparcia fiskalnego w okresie pandemii, ale ważne jest, żeby nie uruchomiło nowych elementów, które są już teraz widoczne (…) Jeśli będziemy działali w sposób wiarygodny, to nie trzeba będzie aż tak wiele interweniować, aż tak podnosić kosztu kredytu – powiedział Giovanni Callegari.

Dlatego uważa on, że najważniejszym punktem w planie walki z inflacją powinna być ochronach tych, dla których wzrosty cen są najbardziej dotkliwe.

– Pierwsza rzecz to ochrona najbardziej narażonych. Chodzi o dwa wymiary tej ochrony, ochronę osób mających mniejszą możliwość zaabsorbowania szoku i mających mniejsze dochody. To przyniesie korzyści społeczne, ale też ekonomiczne, bo w ten sposób chronimy konsumpcję – powiedział.

– Dezinflacja jest trudna i kosztowna, dlatego należy wprowadzić akceptowalny podział kosztów – dodał Jerzy Hausner.

Marek Belka radził natomiast Radzie Polityki Pieniężnej, by nie próbowała teraz „dogonić” inflacji wysokością stóp procentowych.

– Doradzałbym, żeby nie ścigac się z inflacją stopami procentowymi, bo będziemy musieli podejść do 20 proc. (…) Dobrze byłoby się zastanowić po dotychczasowym cyklu podwyżek, jakie przyniosły skutki podwyżki stóp, jaki wpływ miały na popyt i na kredyt – dodał.

Jacek Ramotowski

Zobacz również

Organizator
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partner Główny EKF
Partnerzy EKF
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy Instytucjonalni EKF
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy akademiccy
Poprzedni slajdNastępny slajd
Główni Partnerzy Medialni
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy medialni
Poprzedni slajdNastępny slajd
Wybierz wydarzenie
Europejski Kongres Finansowy2-4 czerwca 2025

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

W ramach newslettera przesyłać będziemy informacje o inicjatywach Samorządowego Kongresu Finansowego. Możesz spodziewać się także zaproszeń do udziału w debatach, ale również materiałów eksperckich w postaci komentarzy, artykułów czy raportów i filmów video.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji drogą elektroniczną (newsletter) i listowną na temat innych wydarzeń organizowanych przez Fundację Centrum Myśli Strategicznych. Zgoda jest obowiązkowa. Administratorem moich danych osobowych jest Fundacja Centrum Myśli Strategicznych z siedzibą ul. Stępińska 28, 00-739 Warszawa, e-mail: kontakt@fundacjacms.pl Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie (dane przetwarzane są do czasu cofnięcia zgody). Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego jakim jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych z siedzibą w Warszawie przy ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa oraz prawo do przeniesienia danych.*

 

Wyszukaj na stronie

Anuluj wyszukiwanie