Opis debaty:
MSP tradycyjnie pełnią rolę jednego z głównych motorów napędowych gospodarki. W Polsce od kilku lat obserwowany jest jednak regres w zakresie kredytowania przedsiębiorstw ogółem, ze szczególnym nasileniem w segmencie najmniejszych podmiotów (ujmowanych w statystykach NBP jako „przedsiębiorcy indywidualni”; brak odrębnych danych dla MSP). Dla zobrazowania skali zmian: od momentu akcesji Polski do Unii Europejskiej do września 2008 r., tj. do wybuchu globalnego kryzysu finansowego, kredyty bankowe dla przedsiębiorstw rosły średniorocznie o ok. 14,5%, a dla najmniejszych podmiotów – o ok. 22%. W okresie od września 2008 r. do wybuchu pandemii COVID-19 dynamika ta wyraźnie osłabła i wyniosła odpowiednio ok. 5% oraz 6% średniorocznie. Z kolei od wybuchu pandemii do marca br. tempo wzrostu kredytów dla przedsiębiorstw ogółem obniżyło się do ok. 3%, natomiast w segmencie najmniejszych przedsiębiorstw odnotowano spadek średnioroczny rzędu –8%. Czy oznacza to trwałe osłabienie roli banków w finansowaniu rozwoju MSP?
Najczęstsze wyjaśnienia – niepewność geopolityczna czy wysokie stopy procentowe – wydają się niewystarczające. W tle zachodzą bowiem głębsze zmiany: presja regulacyjna (w tym wymogi ESG), rosnące koszty pracy, zmiany demograficzne, rozwój alternatywnych źródeł finansowania, a także bariery o charakterze przedsiębiorczym – brak strategii, sukcesji czy zdolności dotarcia do nowych klientów w cyfrowym świecie.
Coraz częściej pojawia się także pytanie, czy same MSP nie zmieniają swojego podejścia – świadomie ograniczając finansowanie zewnętrzne na rzecz środków własnych.
Które z tych czynników są kluczowe? Co zrobić, aby przywrócić sprawność kanału kredytowego i wykorzystać jego potencjał dla wzrostu gospodarczego?
Te pytania staną się punktem wyjścia do dyskusji z udziałem przedstawicieli sektora bankowego i przedsiębiorców. Celem debaty jest nie tylko diagnoza problemu, ale przede wszystkim wypracowanie konkretnych rekomendacji, które pozwolą realnie udrożnić kanał kredytowy dla MSP.
