Światowej sławy ekonomista Charles Goodhart został laureatem nagrody „Dla wizjonera ekonomii” przyznawanej przez Europejski Kongres Finansowy. Dlaczego emerytowany profesor London School of Economics jest wizjonerem? Bo – jak napisał w swojej książce – „cokolwiek przyniesie przyszłość nie będzie przypominać przeszłości”.

– Charles Goodhart jest prawdziwym wizjonerem współczesnej ekonomii – mówił Leszek Pawłowicz, koordynator EKF podczas wręczenia nagrody.

– Charles Goodhart widział jak wygląda złe działanie polityczne, błędna kalkulacja, błędne prognozy i udowodnił, że ekonomia empiryczna ma sens – mówił wygłaszając laudację przewodniczący Rady Programowej EKF Jan Krzysztof Bielecki.

Przez dziesiątki lat pracy naukowej Charles Goodhart zajmował się kwestiami stabilności finansowej. Był przez wiele lat członkiem Komitetu decydującego o polityce pieniężnej Banku Anglii. W ostatnim czasie zajął się również tym, co przyniesie nam przyszłość. Co dla nas, społeczeństw i gospodarki oznacza wielkie odwrócenie demograficznej piramidy, czyli po prostu starzenie się społeczeństw.

W książce napisanej z Manojem Pradhanem, szefem ośrodka badawczego Talking Heads Macroeconomics w Londynie przestrzegał, że wielka zamiana demograficzna powoduje niebezpieczeństwo wysokiej inflacji i wysokich stóp procentowych na wiele lat. W zdalnym wystąpieniu w Sopocie mówił o konieczności podniesienia podatków.

W przeszłości jednak największą sławę brytyjskiemu ekonomiście przyniosło nazwane jego imieniem „prawo Goodharta”. Brzmi ono tak: „Każda obserwowana statystycznie zależność ma skłonność do zawodzenia, w momencie w którym zaczyna być wykorzystywana do celów regulacyjnych”.

Co to znaczy? Że jeśli uregulujemy jeden obszar działalności bankowej w taki sposób, że będzie ona utrudniona, banki natychmiast zwiększą swoją działalność w obszarach do tej pory mniej uregulowanych. Jeśli nadzór wyznaczy jakiś wskaźnik jako swój cel – na przykład wielkość kredytów do depozytów itp. – natychmiast przestanie on być dobrym wskaźnikiem, bo banki zrobią wszystko, żeby go w jakiś sposób obejść. Dlaczego?

Gdyż system finansowy jest „nieskończenie złożony” i za tą złożonością po prostu nie nadążamy. Nie sposób wykryć wszystkich mogących pojawić się ryzyk, a z wykrywaniem ich też nie nadążamy. Przez to regulacje stają się dobrą odpowiedzią na kryzys, który był, ale nie potrafią zapobiec przyszłym kryzysom. To było widać w marcu po upadku Silicon Valley Bank w USA i szwajcarskiego Credit Suisse. Prawo Goodharta okazało się trafne.

– Prawo Charlesa Goodharta znamy dość dobrze (…) Wielokrotnie z usta profesora Charlesa Goodharta padały ostrzeżenia – mówił Jan Krzysztof Bielecki.

Niedawno na stronach VOX.eu Charles Goodhart wraz z dyrektorem w LSE Jonem Danielssononem opublikowali artykuł analizujący sytuację upadłych ostatnio Silicon Valley Bank w USA i przejętego przez rodzimego rywala Credit Suisse. Oceniają w nim, że wprowadzona po poprzednim globalnym kryzysie finansowym polityka regulacyjna zawiodła. Pokazują trylemat paradygmatów współczesnej gospodarki – dążenie do wzrostu, niskiej inflacji i zachowania stabilności finansowej i uważają, że te trzy cele nie są możliwe do spełnienia równocześnie. Ale dają też sugestię, co powinni robić w tej sytuacji regulatorzy.

Postulują, by regulatorzy zamiast koncentrować się na miarach ryzyka i buforach narzucanych bankom, skupili uwagę na doprowadzeniu do zróżnicowania ich modeli biznesowych. A przy tym postulują, by kadry zarządzające banku ponosiły osobistą odpowiedzialność – także finansową – jeśli jego sytuacja się pogarsza.

Wróćmy jednak do książki „The Great Demographic Reversal: Ageing Societies, Waning Inequality, and an Inflation Revival” bo to ona i zjawiska w niej opisane są teraz najszerzej
dyskutowane na świecie.

Książka pokazuje, w jaki sposób trendy demograficzne, które zapewniały wzrost produktywności i sprzyjały globalizacji gwałtownie się odwracają, spotykając się równocześnie z odwrotem od globalizacji. Starzenie się społeczeństw spowoduje wzrost inflacji i stóp procentowych, co przyniesie ogrom problemów dla nadmiernie zadłużonej gospodarki światowej i dla finansów publicznych. Ale zwiększy się też partycypacja siły roboczej, dzięki czemu spadną nierówności.

W zdalnym połączniu z Europejskim Kongresem Finansowym w Sopocie Charles Goodhart mówił, że społeczeństwa dotknięte demograficznymi zmianami mają kilka alternatyw. Pierwsza z nich to zmiana podejścia do osób starszych. Druga to podniesienie podatków, a trzecia – akceptacja sytuacji niewypłacalności rządów przy równoczesnym obniżaniu długu poprzez wysoką inflację.

– Jedna z alternatyw jest zmniejszenie emerytur lub opieki. Druga to zwiększenie podatków, trzecia to przyznanie się do niewypłacalności poprzez podniesienie inflacji – mówił Charles Goodhart.

– Jeśli zwiększymy opodatkowanie dochodów i kapitału to zniechęcamy do inwestycji (…) Zwiększenie podatków konsumpcyjnych zmniejszyłoby rzeczywisty realny dochód pracujących – kontynuował.

– Co możemy zrobić? Pierwsza alternatywa to podatek węglowy. Cieszę się, że Unia Europejska wprowadza taki podatek. Inna forma opodatkowania, ku której możemy się zwrócić, to podatek od zysku z gruntów. Własność gruntu to jeden z przywilejów osób, które są bogate i będą go oprotestowywały z całą siłą. Jeśli jednak chcemy iść w dobrym kierunku powinniśmy iść w kierunku podatku gruntowego – powiedział Charles Goodhart.

Zobacz również

Organizator
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partner Główny EKF
Partnerzy EKF
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy Instytucjonalni EKF
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy akademiccy
Poprzedni slajdNastępny slajd
Główni Partnerzy Medialni
Poprzedni slajdNastępny slajd
Partnerzy medialni
Poprzedni slajdNastępny slajd
Wybierz wydarzenie
Europejski Kongres Finansowy2-4 czerwca 2025

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

W ramach newslettera przesyłać będziemy informacje o inicjatywach Samorządowego Kongresu Finansowego. Możesz spodziewać się także zaproszeń do udziału w debatach, ale również materiałów eksperckich w postaci komentarzy, artykułów czy raportów i filmów video.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji drogą elektroniczną (newsletter) i listowną na temat innych wydarzeń organizowanych przez Fundację Centrum Myśli Strategicznych. Zgoda jest obowiązkowa. Administratorem moich danych osobowych jest Fundacja Centrum Myśli Strategicznych z siedzibą ul. Stępińska 28, 00-739 Warszawa, e-mail: kontakt@fundacjacms.pl Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie (dane przetwarzane są do czasu cofnięcia zgody). Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego jakim jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych z siedzibą w Warszawie przy ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa oraz prawo do przeniesienia danych.*

 

Wyszukaj na stronie

Anuluj wyszukiwanie